Pamiątkowe tablice dla bartoszyckich poetów. Teresa Bratek i Jacek Rojek upamiętnieni

Bartoszyce to miasto poetów, a osiedle przy ulicy Paderewskiego jest dla bartoszyckich literatów szczególne. Tu wiele lat swojego twórczego życia spędzili Teresa Bratek i Jacek Rojek. 19 stycznia, dzięki inicjatywie Jerzego Sałaty, prezesa Grupy Literackiej „Barcja” na blokach, w których mieszkali poeci zawisły tablice pamiątkowe.

W 89. rocznicę urodzin Teresy Bratek, 19 stycznia, na blokach przy ulicy Paderewskiego 37 i 45 zebrali się miłośnicy poezji, po to, by upamiętnić bardzo ważne postaci bartoszyckiej poezji — Teresy Bratek i Jacka Rojka.

— Nasze spotkanie uświetnili Wojciech Sienkiewicz, prezes SM „Budowlani” wraz z Sylwią Rożko i Alicją Starzyk; przedstawicielka Urzędu Miasta Bartoszyce Marta Szuter; Andrzej Cieślak prezes oddziału ZLP w Olsztynie; Jerzy Górczyński, zastępca prezesa ZLP; Aneta Przybyłek z Grupy Literackiej „Barcja”, a także przedstawiciele Bartoszyckiego Uniwersytetu III wieku i zainteresowani kulturą mieszkańcy Bartoszyc. Szkoda tylko, że zabrakło byłego prezesa SM pana Mariana Wietraka — mówi Jerzy Sałata, prezes GL „Barcja”.

Druga, słowno-muzyczna, część uroczystości pt. „Emipafium pamięci Teresy Bratek oraz Józefa Jacka Rojka”, odbyła się w Miejskiej Bibliotece Publicznej. Na początku spotkania przybyli goście mogli wysłuchać wspomnień poetki uwiecznionych za jej życia przez Cyfrowe Archiwum Tradycji Lokalnej MBP w Bartoszycach, obejrzeć jej zdjęcia, wysłuchać wierszy recytowanych przez członkinie Bartoszyckiego Uniwersytetu Trzeciego Wieku oraz wysłuchać kolęd autorstwa pani Bratek w wykonaniu chóru „Canzona” BUTW. Spotkanie uświetnił swoją osobą Prezes Oddziału Związku Literatów Polskich w Olsztynie Pan Andrzej Cieślak, który nazwał Bartoszyce „Miastem Poetów” i podkreślił rolę Bartoszyckiej Grupy Literackiej „Barcja”, co zaprezentował w swoim wierszu “Miasto Poetów“.

Jak się narodził pomysł zainstalowania pamiątkowych tablic?

— Przyglądając się napisom, które mówią, kim są patroni niektórych bartoszyckich ulic, na przykład: Bema, Szymanowskiego, Sikorskiego. Pomyślałem, że bloki przy ulicy Paderewskiego są akurat w trakcie dociepleń i na nich też można wykonać napisy informujące, że w bloku 37 mieszkała przez wiele lat Pani Teresa Bratek, a w 45 mieszkał Jacek Rojek — opowiada Jerzy Sałata. — Z takim pomysłem, poszedłem do Mariana Wietraka, prezesa SM „Budowlani”. Rozmawialiśmy przez jakiś czas o różnych rozwiązaniach tej inicjatywy. W końcu prezes powiedział, żeby przyjść do niego za tydzień. A kiedy pojawiłem się ponownie oznajmił, że z napisami, to nie bardzo, ale widziałby w na tych blokach tablice pamiątkowe. Nie wkręcając się w szczegóły, spowodowałem zlecenie roboty przy tablicach spadło na barki pana Wojciecha Sienkiewicza, pani Sylwii Rożko, a nieco później na pani Alicji Starzyk i innych pracowników Administracji Osiedla Nr 1. Te piękne tablice ufundowane przez Spółdzielnię Mieszkaniową „Budowlani”, to zasługa już wspomnianych, ale też ówczesnego prezesa Mariana Wietraka. Dziękuję całej Spółdzielni na równi z mieszkańcami, bo pośrednio jest to też i Wasza zasługa — podkreśla prezes „Barcji”.
 

Zaciekawieni mieszkańcy

O tym, że to zacna inicjatywa świadczą wypowiedzi mieszkańców osiedla. Po wcześniejszym zamontowaniu tablic pamiątkowych i udekorowaniu ich biało-czerwonymi szarfami, z ciekawością zatrzymywali się przechodnie i wczytywali się w zamieszczony na nich tekst.

— Przy bloku ulicy Paderewskiego 37, spostrzegłem jak dwie młode dziewczyny, wpatrywały się w napis tablicy przesłoniętej biało-czerwoną szarfą — relacjonuje Jerzy Sałata. — Podszedłem do nich, spojrzały w moją stronę jakby z wyczekiwaniem. Może na informacje?

— Wiecie, że ta pani Teresa Bratek — wskazałem na tablicę — mieszkała w tym bloku, w trzeciej klatce.

— Tak — zabrzmiała odpowiedź.

— Popatrzyły na mnie, chyba ze zdziwieniem na usłyszaną informację i dalej zaczęły studiować napis na tablicy, tak jakby chciały na dłużej zapamiętać wykaligrafowany tekst.

Podobnie było w przypadku drugiej tablicy. Pan Arek z kolegą i paniami z Administracji Osiedla Nr 1, kończyli montować tablicę przeznaczoną Józefowi Jackowi Rojkowi na bloku Paderewskiego 45. W pewnej chwili w pobliżu bloku zatrzymały się dwie panie i zerkały z ciekawością, co tu też się dzieje. Podchodziły bliżej i bliżej tak jakby z ostrożnością, ale ciekawsze, chyba by wyraźniej przyjrzeć się napisowi dopiero co zawieszonej tablicy. Wymieniały między sobą jakieś spojrzenia, a po chwili jedna z nich wyjęła z torebki telefon i zaczęła nim robić zdjęcia. Dla siebie, bliskich, a może z pomysłem wysłania je w Polskę… Może znała swojego sąsiada — poetę Józefa Jacka Rojka?

Popularyzatorka historii

Teresa Bratek w bloku przy ulicy Paderewskiego 37 mieszkała 39 lat, a ogółem w Bartoszycach przebywała 59. Urodziła się 19 stycznia 1934 roku w Warszawie, na Ochocie. Zmarła 8 lipca 2013 roku w Bartoszycach, mając 79 lat. Pani Teresa to poetka, pisarka, pedagog, nauczyciel języka polskiego. W latach pięćdziesiątych ubiegłego wieku ukończyła zaoczne studia polonistyczne na Uniwersytecie Warszawskim. Do Bartoszyc przybyła w 1954 roku, podejmując pracę w Liceum Pedagogicznym. Zawodowo związana z bartoszyckimi szkołami. Teresa Bratek była wielką popularyzatorką wiedzy o historii Bartoszyc i okolic. Współtworzyła również lokalną gazetę „Wiadomości Bartoszyckie”, która ukazywała się od 1990 do 1994 roku za swoją działalność odebrała szereg podziękowań i nagród. W 1998 roku otrzymała Bartki 97 Osobowość roku, w 2007 wyróżnienie z okazji Międzynarodowego Dnia Wolontariatu. W 2008 roku uhonorowano ją tytułem Zasłużony dla Miasta Bartoszyce. Ma swoją ulicę na tzw. bartoszyckich Działkach.

Debiutował w Bartoszycach

Józef Jacek Rojek poeta, prozaik, eseista i autor książek dla dzieci. Za miesiąc będą Jego 84 urodziny. W bloku przy ulicy Paderewskiego 45 mieszkał 9 lat, a w Bartoszycach w sumie 22 lata. Rojek przyszedł na świat 20 lutego 1939 roku w Falkowej – Pogórze Rożnowskie, powiat Tarnów w Małopolsce. Od 1946 roku, wraz z rodziną, zamieszkał we wsi Wierzejowice w Wielkopolsce. W 1957 roku osiadł na Warmii i Mazurach, mieszkał w Bartoszycach, a od 1979 roku w Olsztynie. Absolwent pedagogiki na WSP w Olsztynie. Będąc w Bartoszycach pracował: w BSS „Społem”, w Klubie Oficerskim jako dekorator, a najdłuższy staż odbył w Miejskiej Bibliotece Publicznej. Ponadto od 1994 roku miał kilkanaście indywidualnych wystaw rysunku i pasteli, a jego obrazy i rysunki znajdują się w prywatnych zbiorach w Polsce, różnych krajach Europy, Ameryce Północnej i Australii. Od 1994 roku miał kilkanaście indywidualnych wystaw rysunku i pasteli, a jego obrazy i rysunki znajdują się w prywatnych zbiorach w Polsce, różnych krajach Europy, Ameryce Północnej i Australii.

Rojek mieszkając w Bartoszycach debiutował w 1961 roku wierszami w almanach „Młoda wieś pisze”, a jako prozaik debiutuje niejako drugi raz w 1968 roku opowiadaniem „Gałęzie lata”. Mieszkając tu w Bartoszycach, w tym bloku, zdobywa wiele wyróżnień i nagród na konkursach literackich, m.in. w 1971, w prestiżowym konkursie Laur Czerwonej Róży w Gdańsku za „Poemat matce”. W 1979 roku Rojek opuszcza to dobre miejsce dla niego i idzie wyżej do Olsztyna, pracować w wydawnictwie „Pojezierze”, by w kilka lat później objąć funkcję prezesa Olsztyńskiego Oddziału Związku Literatów Polskich, aż do dnia odejścia do Związku Literatów Nieba. Jacek zmarł 18 maja 2015 roku.

Stanisław Rygarbski